Een goede fles afsluiter maakt het verschil tussen een drankje dat de volgende dag nog lekker smaakt en één die teleurstellend flauw is. Veel mensen denken er niet bij na totdat ze een geopende fles wijn, frisdrank of olijfolie hebben staan en geen goede manier weten om die af te sluiten. Toch is het onderwerp belangrijker dan het lijkt. Zodra een fles open is, komt er lucht in contact met de inhoud. Dat zuurstofcontact zorgt ervoor dat dranken snel van kwaliteit verliezen. Een goede stop of sluiting vertraagt dat proces aanzienlijk.
Wat er gebeurt als een fles niet goed afgesloten is
Zodra zuurstof in aanraking komt met wijn, begint een chemisch proces dat de smaak verandert. Rode wijn die open staat zonder een degelijke kurk of stopper wordt binnen één tot twee dagen zuur en vlak van smaak. Bij witte wijn gaat dat zelfs sneller. Hetzelfde geldt voor andere dranken zoals bier, frisdrank en sappen. De koolzuur verdwijnt uit frisdrank als het flesje niet goed dicht zit, waardoor het drinken minder prettig wordt. Olijfolie en azijn veranderen ook van smaak als ze langdurig blootgesteld worden aan lucht en licht. Een goede afsluiting beschermt niet alleen de smaak, maar ook de houdbaarheid van wat er in de fles zit.
Soorten afsluiters en waarvoor je ze gebruikt
Er zijn verschillende soorten afsluiters beschikbaar, elk geschikt voor een ander type fles of drank. De bekendste is de wijnstopper, een kleine stop van rubber of siliconen die je in de hals van een wijnfles drukt. Deze sluit de fles luchtdicht af en is herbruikbaar. Een variant hierop is de vacuümpomp: daarmee zuig je de lucht uit de fles voordat je hem afsluit, zodat de wijn nog minder snel oxideert. Voor frisdrankflessen zijn er speciale dopjes met een extra stevig schroefsysteem die de koolzuur langer vasthouden. Beugelflesjes, zoals die bij bier of limonade, hebben een ingebouwde sluiting van metaal en rubber die je eenvoudig dichtklikt. Voor olie en azijn zijn er stop met een tuit of kurk van kurkenmateriaal of siliconen. Elk type heeft zijn eigen voordeel, afhankelijk van hoe lang je de inhoud wilt bewaren en hoe vaak je de fles opent.
Zelf een fles afsluiten zonder speciale stop
Niet altijd heb je een passende afsluiting bij de hand. Gelukkig zijn er huismiddeltjes die in een noodgeval werken. De originele kurk van een wijnfles kun je er vaak weer indrukken, ook al gaat dat met moeite. Draai de kurk een kwartslag en duw hem er stevig in. Zit de kurk te los of heb je hem kwijtgeraakt, dan helpt plasticfolie in combinatie met een elastiekje om de opening af te dichten. Dat is geen perfecte oplossing, maar het beperkt het zuurstofcontact voor een nacht of twee. Bewaar een geopende fles altijd op een koele en donkere plek, bij voorkeur in de koelkast. Lagere temperaturen vertragen het oxidatieproces aanzienlijk. Voor frisdrank werkt het ook om de fles een beetje in te drukken voordat je het dopje er weer opschroeft, zodat er minder lucht boven het drinken zit.
Materiaal en kwaliteit van een flessenstopper
De meeste afsluiters zijn gemaakt van rubber, siliconen of kunststof. Siliconen afsluiters zijn populair omdat ze soepel zijn, goed afdichten en lang meegaan. Ze zijn bestand tegen zowel lage als hoge temperaturen en nemen geen geur of smaak over van de vloeistof. Rubber stoppers zijn goedkoper, maar kunnen na verloop van tijd een lichte geur afgeven. Kurk is een natuurlijk materiaal dat van oudsher gebruikt wordt voor wijnflessen. Het heeft de eigenschap om kleine hoeveelheden lucht door te laten, wat bij langdurige bewaring van wijn zelfs gewenst is. Voor het afsluiten van een reeds geopende fles thuis is kurk minder praktisch omdat het materiaal uitdroogt en krimpt. Voor dagelijks gebruik is een herbruikbare siliconen stop de meest praktische keuze. Let bij de aanschaf op de diameter van de flesopening, want een stop die niet precies past, sluit nooit goed af.
Veelgestelde vragen
Hoe lang blijft wijn goed na het afsluiten met een wijnstopper?
Wijn blijft na het afsluiten met een wijnstopper gemiddeld twee tot vier dagen goed in de koelkast. Rode wijn kan iets langer bewaard worden dan witte wijn. Met een vacuümpomp die de lucht uit de fles trekt, kan dit worden uitgebreid tot vijf dagen of langer.
Werkt een siliconen stop ook voor frisdrankflessen?
Een siliconen stop is niet altijd geschikt voor frisdrankflessen. Frisdrank heeft koolzuur en dat zorgt voor druk in de fles. Gebruik daarvoor een speciale frisdrankdop die de opening stevig vergrendelt en bestand is tegen die druk, anders verliest de frisdrank snel zijn prik.
Wat is het verschil tussen een vacuümpomp en een gewone wijnstopper?
Een gewone wijnstopper sluit de fles af maar laat nog wat lucht achter boven de wijn. Een vacuümpomp zuigt die lucht er actief uit voordat je de fles afsluit. Daardoor oxideert de wijn minder snel en blijft de smaak langer behouden. Een vacuümpomp is iets duurder maar geeft een beter resultaat bij wijn die je meerdere dagen wilt bewaren.
Kun je een fles olijfolie ook afsluiten met een wijnstopper?
Een fles olijfolie afsluiten met een wijnstopper is mogelijk zolang de opening dezelfde maat heeft als een standaard wijnfles. Het is wel beter om een stop met een tuit te gebruiken, zodat je de olie ook makkelijk kunt schenken. Bewaar olijfolie altijd op een koele en donkere plek om te voorkomen dat de olie ranzig wordt.
