Vaatwasser ontkalken: zo doe je het stap voor stap

Een vaatwasser ontkalken doe je door de machine leeg te maken, een ontkalkingsmiddel toe te voegen en een programma van 65 graden Celsius te draaien. Dat klinkt simpel, en dat is het ook. Toch gaat het regelmatig mis omdat mensen de verkeerde middelen gebruiken of de stappen overslaan. Hieronder staat precies wat je doet.

Wanneer moet je de vaatwasser ontkalken?

Kalk stapelt zich op in de sproeiarm, het verwarmingselement en de filters van je vaatwasser. Je merkt het aan vlekkige glazen, een wittig waas op borden, of een vaatwasser die minder goed droogt. Woon je in een gebied met hard water, dan is ontkalken vaker nodig dan bij zacht water. Als vuistregel geldt: bij hard water elke één tot twee maanden, bij zacht water drie tot vier keer per jaar.

Je hoeft niet te wachten tot je vlekken ziet. Regelmatig ontkalken voorkomt schade aan het verwarmingselement, dat door kalkopbouw harder moet werken en eerder slijt.

Hoe vaatwasser ontkalken: 5 stappen

  1. Maak de vaatwasser leeg. Haal alle vaat, bestek en manden eruit. Er mag echt niets meer in liggen, want het ontkalkingsmiddel is agressief en kan servies beschadigen.
  2. Voeg het ontkalkingsmiddel toe. Gebruik een speciaal vaatwasser-ontkalkingsmiddel in poeder- of tabletvorm. Strooi of leg dit op de bodem van de vaatwasser of in het zeepvakje, afhankelijk van de instructies op de verpakking. Gebruik geen gewone azijn of citroenzuur in grote hoeveelheden, want dat kan rubbers en afdichtingen aantasten.
  3. Draai een programma op 65 graden Celsius. Kies het heetste of intensiefste programma dat je machine heeft. De hitte lost de kalk op en spoelt die samen met het middel weg.
  4. Open de deur na ongeveer 30 minuten. Sommige fabrikanten raden aan om halverwege het programma even de deur te openen zodat de damp kan ontsnappen. Controleer of je machine dit aanbeveelt; bij twijfel: laat hem gewoon het volledige programma afmaken.
  5. Laat het programma afmaken en controleer daarna. Bekijk na afloop het filter, de sproeiarm en de binnenwanden. Zijn er nog kalkranden? Dan herhaal je de behandeling of maak je die plekken na met een vochtig doekje en wat citroenzuur.

Welk middel gebruik je?

Kant-en-klare ontkalkingstabletten of -poeder voor vaatwassers zijn het veiligst. Ze zijn samengesteld op de materialen die in een vaatwasser zitten. Merken als Finish, Calgon en Durgol bieden producten aan die hier specifiek voor bedoeld zijn.

Citroenzuur (1 à 2 eetlepels opgelost in een kopje water, in het zeepvakje) werkt ook goed en is goedkoper. Het is een mildere optie dan veel commerciële middelen, wat betekent dat je het eventueel vaker moet toepassen bij zware kalkafzetting. Azijn wordt weleens aangeraden, maar is minder geschikt: de zuurgraad kan op langere termijn de rubberafdichtingen aantasten.

Filter en sproeiarm apart schoonmaken

Een ontkalkingsprogramma reinigt de binnenkant van de machine, maar de grove kalkranden op het filter en de sproeiarm los je het best handmatig op. Verwijder het filter (meestal een kwartdraai naar links) en week het 15 tot 30 minuten in een bakje met warm water en citroenzuur of een scheutje wit azijn. Spoel het daarna goed af onder de kraan.

De sproeiarm kun je ook demonteren. Spoel hem af, en prik met een tandenstoker de kleine gaatjes vrij als die verstopt zitten door kalk of voedselresten. Een verstopte sproeiarm is een veelvoorkomende oorzaak van slecht wasgoed, terwijl de eigenlijke machine prima werkt.

Ontkalken versus zout bijvullen: wat is het verschil?

Vaatwasserzout en ontkalken zijn twee verschillende dingen. Zout gebruik je voortdurend: het regenereert het waterontharder-systeem in je vaatwasser en voorkomt zo dat er überhaupt kalk neerslaat. Ontkalken is een curatieve maatregel: je verwijdert kalk die er al in zit. Vul je regelmatig zout bij, dan heb je minder vaak hoeven te ontkalken. Maar zout alleen verwijdert opgebouwde kalk niet meer.

Zie je het zoutlampje branden? Vul dan eerst het zout bij en draai pas daarna een ontkalkingsprogramma als er al kalk zichtbaar is.

Na het ontkalken heb je de vaatwasser in principe zo goed als nieuw van binnen. Controleer ook gelijk het zoutniveau en het glansmiddel, zodat je meteen weer fris begint. Doe je dat een paar keer per jaar consequent, dan blijft de machine lang goed werken en krijg je minder vlekkige vaat.