Fruitvliegjes bij basilicum zijn meestal geen echte fruitvliegjes, maar schimmelmuggen (ook wel fungus gnats genoemd). Die twee worden vaak door elkaar gehaald, maar de aanpak is hetzelfde: de vochtige grond is het probleem, niet de plant zelf. Zolang de aarde nat blijft, hebben de larven van deze muggen ideale omstandigheden om zich te vermenigvuldigen.
Waarom basilicum zo gevoelig is voor vliegjes
Basilicum heeft water nodig, maar de meeste mensen geven er te veel. Dagelijks water geven is verleidelijk, zeker als de plant snel verwelkt. Toch is natte grond precies wat schimmelmuggen nodig hebben om eitjes te leggen. De larven leven in de bovenste laag van de aarde en eten schimmel en organisch materiaal. Een basilicumplant die continu vochtig staat, is dus een perfecte broedplaats.
Basilicum die je koopt in de supermarkt staat bovendien vaak extra vol gezaaid in een kleine pot met weinig doorlaatbare potgrond. Die grond droogt nauwelijks op, wat het probleem verergert.
De snelste oplossing: stop met water geven
De meest directe stap is de plant een tijdje droog laten staan. Laat de bovenste twee centimeter van de grond volledig uitdrogen voordat je opnieuw giet. Dit doodt de larven in de aarde, want die overleven niet in droge omstandigheden. De volwassen mugjes die al rondvliegen, zullen vanzelf verdwijnen als er geen nieuwe eitjes meer kunnen uitkomen.
Let op: basilicum kan snel slapvallen als het te droog staat. Controleer dagelijks of de bladeren nog stevig zijn. Geef water zodra de plant zichtbaar begint te hangen, maar liever niet eerder.
Wat je verder kunt doen tegen fruitvliegjes bij basilicum
Naast minder water geven zijn er een paar extra stappen die goed werken:
- Gele vangstickers: hang of zet een gele lijmval bij de plant. Volwassen mugjes worden aangetrokken door de kleur geel en blijven plakken. Dit vermindert de populatie snel.
- Laagje zand of kiezelstenen: dek de bovenste laag aarde af met een centimeter grof zand of kleine kiezels. De bodem van de pot blijft dan vochtig voor de plant, maar het oppervlak droogt sneller op. Schimmelmuggen leggen hun eitjes liever niet in droog, grof materiaal.
- Verpotten in betere grond: gooi de oude potgrond weg (inclusief eventuele larven) en plant de basilicum over in verse, goed doorlatende aarde. Voeg eventueel perliet toe om de waterafvoer te verbeteren.
- Azijnval: zet een klein bakje met appelciderazijn en een druppel afwasmiddel naast de plant. Volwassen mugjes worden aangetrokken door de geur en verdrinken in de vloeistof.
Wanneer is het geen schimmelmug maar een echte fruitvlieg?
Echte fruitvliegjes (Drosophila) zijn iets groter, oranjegeel van kleur en hebben rode ogen. Ze zoeken rijp of rottend fruit en worden minder snel aangetrokken door plantengrond. Als je naast de basilicum ook fruit op het aanrecht hebt liggen en de vliegjes zwermen daar ook omheen, dan heb je waarschijnlijk te maken met echte fruitvliegjes. In dat geval helpt het om overrijp fruit weg te gooien of in de koelkast te bewaren. De aanpak van de grond (minder water, zand bovenop) werkt dan minder goed.
Bij basilicum gaat het in de meeste gevallen toch om schimmelmuggen, zeker als de vliegjes vooral rondom de pot zitten en minder bij het fruit.
Het goede nieuws: in beide gevallen is de oplossing vrij simpel en hoef je geen chemische middelen te gebruiken. Minder water geven is de eerste en belangrijkste stap. Combineer dat met een vangsticker of azijnval en de overlast is binnen een week of twee duidelijk minder.
