Motten herkennen doe je aan een combinatie van signalen: je ziet kleine, beige of bruinachtige vlindertjes in huis, je kleding heeft onregelmatige gaten, of je vindt fijne korreltjes en dunne draadjes in je kledingkast. Zodra je een van deze tekenen opmerkt, is snel handelen slim, want motten vermenigvuldigen zich snel.
Welke soorten motten kom je binnenshuis tegen?
In Nederlandse huizen zijn er twee veelvoorkomende soorten: de kledingmot en de voedingmot. Ze lijken op elkaar, maar leven op totaal andere plekken.
De kledingmot (Tineola bisselliella) is klein en heeft vleugels in een effen geelbruin of beige kleur, zonder opvallende patronen. Deze mot is zo’n 6 tot 8 millimeter groot. Je ziet hem zelden vliegen; hij kruipt liever weg in donkere hoeken van je kledingkast. De larven van de kledingmot zijn de echte schademakers: zij vreten gaten in wol, kasjmier, leer, veren en andere dierlijke vezels.
De voedingmot (ook wel graanmot of Indianmeal moth) heeft een duidelijk tweekleurig patroon op de vleugels: de achterste helft is roodbruin of koperkleurig, de voorste helft grijs. Je vindt deze mot in de keuken, rondom granen, meel, noten, gedroogd fruit of dierenvoer. Hij vliegt wel actief door de ruimte, soms ook naar lampen toe.
Motten herkennen aan de sporen die ze achterlaten
De mot zelf zie je misschien zelden, maar de sporen zijn goed te herkennen. Let op de volgende signalen:
- Gaten in kleding: Onregelmatige, uitgerafelde gaten in wollen truien, kasjmieren sjaals of andere dierlijke stoffen. Synthetisch materiaal blijft altijd gespaard.
- Fijn zand of korreltjes: Op de bodem van je kast zie je soms kleine korreltjes; dit zijn uitwerpselen van de larven.
- Dunne zijdeachtige draadjes: Larven spinnen soms kleine cocons of draadje op kleding of in hoeken van je kast.
- Kleine witte larven: De larven van de kledingmot zijn roomwit met een donker kopje en worden tot zo’n 1 centimeter groot.
- Kleverige draden in voedsel: Bij een voedingmotplaag zie je draden, korreltjes of kleine rupsjes in zakken met meel, rijst of muesli.
De witpapiertest: een eenvoudige manier om larven te ontdekken
Twijfel je of er larven in je kledingkast zitten? Leg een wit vel papier op de bodem van de kast en laat het een paar dagen liggen. Als je daarna kleine donkere korreltjes op het papier ziet, zijn dat waarschijnlijk uitwerpselen van larven. Zie je ook dunne draadjes of een klein wit rupje, dan is er zeker iets aan de hand. Deze test werkt goed omdat larven moeilijk direct te zien zijn op een donkere kastwand of -vloer.
Vliegende mot of gewone vlinder? Zo onderscheid je ze
Een mot en een vlinder lijken op het eerste gezicht op elkaar, maar er zijn duidelijke verschillen. Motten houden hun vleugels plat langs het lichaam als ze stilzitten; vlinders klappen ze omhoog. Motten zijn actief in de schemering of ’s nachts, vlinders overdag. De vleugels van motten voelen stoffig aan en zijn meestal dof van kleur; vlinders hebben helderdere kleuren en scherpere patronen. Zie je dus ’s avonds een klein, dof vlindertje in huis dat wegkruipt als je het licht aandoet? Dan is de kans groot dat het een mot is.
Waar zoek je naar motten in huis?
Kledingmotten houden van donkere, rustige plekken met weinig luchtstroom. Controleer het liefst grondig op de volgende plekken:
- Achter in de kledingkast, vooral onderaan
- In kledingzakken of opbergdozen
- Onder meubels waar kleding of vloerbedekking ligt
- In wollen tapijten of vloerkleden, met name aan de onderkant
- In opgeslagen seizoenskleding die lang ongestoord heeft gelegen
Voedingmotten zoek je in keukenkastjes, met name bij open zakken graan, noten, gedroogd fruit of dierenvoer. Kijk ook achter in kastjes en controleer productjes die al een tijd onaangeroerd staan.
Wanneer is het zeker een mottenplaag?
Eén mot in huis hoeft nog niets te betekenen; hij kan per ongeluk naar binnen zijn gevlogen. Spreek van een plaag als je meerdere motten ziet over een periode van een paar weken, als je schade aan kleding of voedsel vindt, of als je larven en draadjes aantreft. Vindt je ook eitjes, dan is de cyclus al in volle gang. Motteneitjes zijn heel klein, rond en witachtig, en worden vaak in plukjes afgezet op of dicht bij het materiaal dat de larven later eten.
Als je een of meer van de bovenstaande tekenen herkent, is het tijd om de kast grondig te inspecteren en maatregelen te nemen. Hoe eerder je een mottenplaag herkent, hoe minder schade je kleding of voedsel oploopt.
