Vaatwasser zout: wat het doet en hoe je het goed gebruikt

Vaatwasser zout zorgt ervoor dat het water in je vaatwasser onthard wordt, zodat er geen kalk op je glazen en bestek ontstaat. Zonder zout slaat kalk neer op je vaatwerk én in de machine zelf, wat zorgt voor witte vlekken en op den duur schade aan de vaatwasser. Het is dus geen luxe, maar een noodzaak, ook als je in een gebied woont waar het water relatief zacht is.

Wat doet vaatwasser zout precies?

Binnenin elke vaatwasser zit een ontharder. Die ontharder bevat kleine harskorrels die kalkdeeltjes (calcium en magnesium) uit het water filteren. Na een tijdje raken die harskorrels verzadigd en werken ze niet meer. Zout herstelt de harskorrels, zodat de ontharder opnieuw actief wordt. Dit heet het regeneratieproces.

Vaatwasser zout is grof zout met een hoge zuiverheid, minimaal 99,5 procent natriumchloride. Gewoon keukenzout of tafelzout werkt niet goed: dat is te fijn en bevat toevoegingen zoals jodium of anti-klontermiddelen die de ontharder kunnen beschadigen. Gebruik dus altijd zout dat specifiek bestemd is voor vaatwassers.

Hoeveel zout heeft een vaatwasser nodig?

De hoeveelheid zout die je nodig hebt, hangt af van de waterhardheid in jouw regio. Hoe harder het water, hoe vaker de ontharder moet regenereren en hoe meer zout je verbruikt. In Nederland varieert de waterhardheid per regio. In grote steden als Amsterdam is het water relatief zacht, in zuidelijke provincies zoals Limburg en Noord-Brabant is het water beduidend harder.

Je kunt de waterhardheid opvragen bij je waterbedrijf of een teststrookje gebruiken. Pas daarna de instelling van je vaatwasser aan. De meeste vaatwassers hebben een hardheidsinstelling (vaak aangeduid als waarde 1 tot 7 of 1 tot 10). Stel je dit te laag in, dan werkt de ontharder onvoldoende. Stel je het te hoog in, dan verbruik je onnodig veel zout.

Gemiddeld gebruik je bij een middelgrote gezinsvaatwasser per wasbeurt een relatief kleine hoeveelheid zout, maar het reservoir moet je doorgaans eens per maand of eens per twee weken bijvullen, afhankelijk van hoe vaak je de machine draait en hoe hard het water is bij jou thuis.

Hoe vul je het zout bij?

Het zoutreservoir zit altijd onderin de vaatwasser, onder de onderste sproeiarm. Volg deze stappen:

  • Trek de onderste lade eruit en zoek de ronde dop onderin de kuip.
  • Draai de dop los (meestal linksom).
  • Gebruik de meegeleverde trechter om het zout in het reservoir te gieten. Is er geen trechter bij? Een gewone keukentrechter voldoet ook.
  • Vul het reservoir tot aan de rand. Eventueel overlopend water is niet erg.
  • Draai de dop goed vast en veeg het morsgoed weg.
  • Draai daarna direct een wasprogramma, zodat zout dat in de kuip is gevallen wordt weggespoeld. Anders kan dit kras op je vaatwerk veroorzaken.

De meeste vaatwassers geven een seintje als het zout op is, via een lampje of een melding op het display. Wacht hier niet te lang mee: een paar beurten zonder werkende ontharder levert al zichtbare kalkafzetting op.

Zijn combi-tabletten een alternatief voor los zout?

Veel vaatwasmiddelen worden verkocht als alles-in-één tablet, inclusief zout en glansspoelmiddel. In gebieden met zacht water kan dit voor een normaal gebruik voldoende zijn. Bij hard water raden de meeste fabrikanten aan om toch apart zout toe te voegen, ook al gebruik je combi-tabletten. De ingebouwde ontharder werkt namelijk effectiever dan het kleine beetje onthardende middel in een tablet.

Check de handleiding van je vaatwasser of kijk of het zoutlampje aan blijft staan, zelfs als je combi-tabletten gebruikt. Doet het dat, dan heeft je machine los zout nodig.

Vul het zoutreservoir dus regelmatig bij met zout dat speciaal voor vaatwassers bedoeld is, stel de hardheidsinstelling goed in op basis van jouw waterhardheid, en je vaatwasser doet zijn werk zonder kalkproblemen. Dat spaart je vaatwerk én de machine zelf.