Er zijn meerdere soorten zilvervisjes, maar in Nederlandse huizen kom je er in de praktijk twee tegen: het gewone zilvervisje (Lepisma saccharina) en het papiervisje (Ctenolepisma longicaudata). Ze lijken op elkaar, maar verschillen op een paar duidelijke punten. Weet je welke soort je in huis hebt, dan weet je ook wat de beste aanpak is.
De twee soorten zilvervisjes die je in huis tegenkomt
Het gewone zilvervisje is de meest bekende soort. Het is zilvergrijs van kleur, glanzend en ongeveer 1 tot 1,5 centimeter lang. De pootjes zijn kort en het diertje beweegt snel, golvend voort, wat de vissenvergelijking meteen duidelijk maakt. Je vindt het vooral op vochtige plekken: onder de wastafel, achter de badkamerspiegel, in de kelder of rond de afvoer.
Het papiervisje is een nieuwkomer in Nederland en is de afgelopen decennia steeds vaker gesignaleerd. Deze soort is iets groter dan het gewone zilvervisje, met langere antennen en staartdraden. De kleur is grijsbruin in plaats van zilvergrijs. Het papiervisje is minder afhankelijk van vocht. Je vindt het vaker op droge, warme plekken: in boekenkasten, dozen met papier, achter schilderijen of in de kruipruimte. Dat maakt het lastiger te bestrijden, want vocht wegnemen helpt hier minder goed.
Hoe herken je welke soort zilvervisje het is?
Het grootste verschil zit in de lichaamslengte en de antennen. Een papiervisje is duidelijk groter, vaak 1,5 tot 2 centimeter, met opvallend lange antennen die soms even lang zijn als het lichaam zelf. Een gewoon zilvervisje heeft kortere antennen en is glanzerender. Zie je het diertje op een vochtige plek zoals de badkamer, dan gaat het bijna altijd om het gewone zilvervisje. Zit het in een droge ruimte met papier of karton, dan is de kans op een papiervisje groot.
Beide soorten zijn nachtdieren. Ze schuwen licht en verbergen zich overdag in kleine kieren en spleten. Je ziet ze daarom het vaakst als je ’s nachts het licht aandoet in de badkamer of keuken.
Wat eten de verschillende soorten?
Beide soorten eten zetmeel, suikers en eiwitten uit organische materialen. Dat klinkt breed, en dat is het ook. Gewone zilvervisjes eten graag lijmresten, behangpapier, boekbanden, huidschilfers en etensresten. Het papiervisje heeft een sterke voorkeur voor papier, karton en boeken, maar eet ook schimmels en stof. Door die droge voorkeur richten papiervisjes vaker schade aan in archieven, bibliotheken en opslagrampen.
Zijn er nog andere soorten zilvervisjes?
Naast het gewone zilvervisje en het papiervisje bestaan er wereldwijd tientallen andere soorten binnen de familie Lepismatidae. In Europa is ook het vuurzilvervisje (Thermobia domestica) bekend, al wordt die soort in Nederland zelden gevonden. Het vuurzilvervisje leeft juist op extreem warme, droge plekken zoals bakkerijen of verwarmingsruimtes en is oranjegrijs van kleur. Voor de gemiddelde Nederlandse woning is het geen soort om rekening mee te houden.
Soorten zilvervisjes vergelijken: een overzicht
| Kenmerk | Gewoon zilvervisje | Papiervisje |
|---|---|---|
| Wetenschappelijke naam | Lepisma saccharina | Ctenolepisma longicaudata |
| Lengte | 1 tot 1,5 cm | 1,5 tot 2 cm |
| Kleur | Zilvergrijs, glanzend | Grijsbruin |
| Antennen | Kort | Lang |
| Voorkeur voor omgeving | Vochtig en warm | Droog en warm |
| Favoriete voedsel | Zetmeel, lijm, huidschilfers | Papier, karton, schimmels |
| Typische vindplaats | Badkamer, keuken, kelder | Boekenkasten, dozen, kruipruimte |
In de meeste Nederlandse huizen heb je te maken met het gewone zilvervisje of het papiervisje. Weet je welke soort het is, dan kun je gerichter ingrijpen: bij het gewone zilvervisje helpt ventileren en vocht aanpakken het meest, bij het papiervisje draait het meer om het weghalen van papier en karton als voedselbrон en het afdichten van spleten waar ze zich verstoppen.
