Zwanger en zelfstandige: alles over de ZEZ-uitkering

Zwanger en zelfstandige: alles over de ZEZ-uitkering

De ZEZ-uitkering is er speciaal voor vrouwen die als zelfstandige werken en zwanger zijn. Veel mensen weten niet precies hoe deze regeling werkt en wat de algemene voorwaarden zijn. Toch kan het juist voor zelfstandigen belangrijk zijn om goed voorbereid te zijn tijdens de zwangerschap en na de bevalling. In deze blog lees je hoe de ZEZ-regeling werkt, voor wie het is, wat je moet doen en waar je rekening mee moet houden.

Wat is de ZEZ-regeling voor zelfstandigen

Als je een eigen bedrijf hebt en zwanger bent, is het prettig om te weten dat er een regeling is waarmee je tijdens je zwangerschap en daarna een uitkering kunt krijgen. De Zelfstandige En Zwanger-regeling, kortweg ZEZ, zorgt ervoor dat zelfstandige vrouwen een inkomen hebben rondom de geboorte van hun kind. Dit geldt onder andere voor ondernemers met een eenmanszaak, ZZP’ers, meewerkende echtgenoten en vrouwen met een VOF.

De ZEZ-uitkering is bedoeld als tijdelijke inkomensondersteuning. Je krijgt deze uitkering van UWV, het officiële uitkeringsinstituut in Nederland. De periode waarin je ZEZ krijgt, lijkt veel op het zwangerschaps- en bevallingsverlof voor mensen in loondienst. De duur en de voorwaarden zijn wel anders en vooral afgestemd op zelfstandig werkenden.

Wie kan een ZEZ-uitkering aanvragen

Niet alle ondernemers kunnen zomaar aanspraak maken op deze regeling. De algemene regel is dat je als zelfstandige moet werken, bijvoorbeeld als ZZP’er, freelancer, of je moet meewerken in het bedrijf van je partner. Ook vrouwen met een eigen bedrijf maar zonder personeel komen meestal in aanmerking. Je moet wel kunnen aantonen dat je genoeg uren in je onderneming werkt. Dit heet de urennorm: in het jaar voor de uitkering moet je minimaal 1.225 uur in je bedrijf gewerkt hebben.

Werken jij en je partner samen in een bedrijf? Dan kan het zijn dat je als meewerkend partner de regeling ook mag gebruiken. Dit geldt vaak als er geen loondienst-verhouding is en je samen een VOF, maatschap of ander type onderneming hebt.

Hoe werkt de aanvraag van de uitkering

Om ZEZ aan te vragen, neem je online contact op met UWV. Je moet dit uiterlijk twee weken voordat je zwangerschapsverlof begint doen. Het is handig om de verwachte geboortedatum alvast te weten en samen met andere belangrijke gegevens bij het invullen te houden. UWV kijkt vervolgens naar jouw situatie en beoordeelt jouw aanvraag.

Bij de aanvraag moet je aantonen dat je onafhankelijk ondernemer bent. Denk bijvoorbeeld aan een inschrijving bij de Kamer van Koophandel, je aangifte bij de Belastingdienst of jaarcijfers. Ook vul je in vanaf wanneer je het verlof wilt laten ingaan. Je ontvangt vervolgens bericht van UWV over de hoogte van de uitkering en wanneer je deze kunt verwachten. Deze uitkering wordt in principe elke 4 weken uitbetaald.

Hoelang en hoeveel ontvang je

De uitkering voor zelfstandigen duurt minimaal 16 weken. Dit is vergelijkbaar met het verlof dat vrouwen in loondienst krijgen. Je mag zelf kiezen wanneer je de uitkering in laat gaan, zolang het tussen 6 en 4 weken voor de uitgerekende datum is. De hoogte van de ZEZ hangt af van wat je in het vorige jaar hebt verdiend en hoeveel uren je hebt gemaakt als ondernemer. Wie voldoet aan de urennorm, ontvangt tot het wettelijk minimumloon.

Verdien je minder dan het minimumloon? In dat geval kan de uitkering ook lager zijn, omdat deze gebaseerd wordt op je inkomen. Werkte je minder dan 1.225 uur in het voorgaande jaar? Dan wordt de ZEZ uitkering aangepast naar het aantal uren dat je hebt gewerkt en het daarmee verdiende inkomen.

Handige weetjes en algemene tips rondom de ZEZ

Het is slim om ruim op tijd te controleren of je voldoet aan alle voorwaarden, vooral de urennorm. Je houdt het makkelijk bij door je uren en werkzaamheden goed te noteren. Zo weet je zeker dat je aanvraag vlot verloopt. Nog een tip: vergeet niet dat je tijdens je ZEZ-periode niet verplicht bent om te werken, maar je mag wel bepaalde taken blijven uitvoeren, bijvoorbeeld lichte administratieve klussen, zolang het je gezondheid niet schaadt.

Ten slotte is het goed om te weten dat deze uitkering geen invloed heeft op andere regelingen, zoals de Toeslagen van de Belastingdienst. De ZEZ-uitkering telt niet als winst uit onderneming, maar als uitkering, dus het valt vaak net even anders bij je belastingaangifte. Dit kan gevolgen hebben voor de hoogte van je kinderopvangtoeslag of zorgtoeslag. Vraag eventueel een adviseur om hulp als dit lastig is.

Veelgestelde vragen over ZEZ

  • Wat betekent ZEZ-uitkering?

    De ZEZ-uitkering is een tijdelijke uitkering voor zelfstandige vrouwen die zwanger zijn. Het zorgt ervoor dat vrouwen met een eigen bedrijf tijdens en na de zwangerschap inkomen houden.

  • Wie kan de ZEZ-uitkering aanvragen?

    Je mag de ZEZ-uitkering aanvragen als je zelfstandig ondernemer bent, meewerkend partner zonder loondienst of freelancer. Je moet wel aantonen dat je genoeg uren hebt gewerkt in je bedrijf.

  • Hoeveel weken krijg je deze uitkering?

    De periode van deze uitkering is minimaal 16 weken, net zoals bij zwangerschapsverlof voor mensen in loondienst.

  • Wat gebeurt er als ik niet aan de urennorm voldoe?

    Voldoe je niet aan de urennorm van 1.225 uur? Dan wordt de uitkering lager en berekent UWV het bedrag op basis van de uren en het inkomen van het vorige jaar.

  • Heeft de uitkering invloed op de belasting of toeslagen?

    De ZEZ telt als uitkering en niet als winst uit onderneming. Hierdoor kan dit gevolgen hebben voor je toeslagen, zoals kinderopvangtoeslag of zorgtoeslag. Het is verstandig je belasting goed te laten nakijken.